فضای سبز دبیرستان دخترانه فرزانگان

اولین محیط سبز استاندارد در سطح مدارس کشور

نگارنده : سعید مجردی

اگر چه این ادعا کمی بزرگ بنظر میرسد اما در واقع به نظر نویسنده یک واقعیت است و شاید بهتر بود بنویسم که مدرسه فرزانگان از نظر فضای سبز در بین سایر مدارس کم نظیر است. در جستجوی مدارس کشورهای دیگر نیز با محیط سبز کمتر برخورد می کنیم و چنین بنظر میرسد که مدارس در اذهان متولیان امر بیشتر یک محیط صرف علمی تلقی می شود تا یک محیط مناسب برای همه نیازهای علمی دانش آموزان . در یک چنین برداشت از محیط علمی وجود فضای سبز و استاندارد برای مدارس یک امر ضروری قلمداد می شود.

فضای سبز در هر محیطی نشانگر وجود  حیات ، سبزینگی و شادابی است. مدرسه دخترانه فرزانگان شهرستان پارس آباد در سال 1385 با طراحی فضای سبز و آبنمای هنری توسط نگارنده و با همکاری سرکار خانم اخوان مدیر وقت آموزشگاه  از نظر شکل ظاهری متحول شد و در سطح شاید بتوان گفت کشور ما توانستیم مدرسه ای شاداب و سرسبز را به دانش آموزانمان هدیه کنیم. اگر چه در وهله اول برای توجیه عملکردمان با مشکل مواجه شدیم اما با پیشرفت طرح و تکمیل آن با استقبال افراد مختلف که قبلا ما را انتقاد می کردند مواجه شدیم.

چند دلیل برای این کارمان داشتیم. ابتدا اینکه مدرسه برای جذب دانش آموزان باید جذاب باشد و فاکتورهای لازم برای این کار را دارا باشد. صرفنظر از سیستم آموزشی که بحث جداگانه دارد محیط مدرسه نیز باید محیط شادابی باشد. اگر ما محیط قبل از فضای سبز فرزانگان را مرور کنیم در خواهیم یافت مدرسه  فرزانگان بدون فضای سبز فقط محیطی خشک و خالی بود که حتی برای نشستن در محوطه مدرسه جایی وجود نداشت و دانش آموزان مجبور می شدند در حال قدم زدن باشند و یا به بیرون از حیاط بروند و یا در کلاس در مواقع زنگ تفریح بمانند و از حرکت باز ایستند.

به دلایلی ما نتوانستیم از طراحان فضای سبز مدد جوییم و شاید هم در آن موقع چنین افرادی در منطقه وجود نداشت و حال آنکه اکنون در منطقه مهندس قاضی زاده را داریم که از نظر طراحی فضای سبز نعمت بزرگی محسوب می شود.

ما بالاخره خودمان دست به کار شدیم . طراحی ساده با در نظر گرفتن محیط ورزشی برای دانش آموزان و چنان که می بینید کار به انجام رسید. حال ما میدانستیم که اگر محوطه کلا چمن می شد از این هم بهتر می شد اما حداقل فعلا امکانش نبود و اگر در آینده کسانی این کار را بکنند به تکمیل پروژه فضای سبز کمک خواهند کرد.

در چنین وضعی هم به دلیل تعریف نادرستی که از چمن و فضای سبز داریم نگهداری این فضا برای ما قدری مشکل است اما می شود فرهنگ سازی کرد و تا حدودی موفق شده ایم و با نصب تابلوهای هشدار دهنده توانسته ایم دانش آموزان را متقاعد کنیم که در حفظ فضای سبز کوشا باشند.

در طراحی محیط فیزیکی فضای سبز ما توانستیم برای نشستن همه دانش اموزان شرایط را آماده کنیم. نیمکتهایی هم بصورت دو طرفه طراحی کردیم و اینها همه برای رفاه دانش آموزان انجام گرفت اما در اصل رفلکس و بازتاب کارمان تشکر و سپاس افراد را بر نیانگیخت ! چرا که تصور بسیاری این بود که ما کار اضافی کرده ایم ! این فکر در بین دانش آموزان بیشتر از افراد دیگر بود.

در طراحی درب ورودی نگارنده یک هفته وقت گذاشت و با رسام کار کردیم و وی توجیه شد که طرحی خوب از کار دربیاید اما اکثر دانش آموزان بعد از حدود دوماه تصویر درب ورودی را در دفتر دیدند و گفتند که این مدرسه چقدر زیباست و پرسیدند نام این مدرسه چیست ؟!! فکر کنم دیگر توضیح اضافی لازم نیست بدهم !

شهرداری داشت برای خیابان روبروی مدرسه درخت اقاقی می کاشت که با مسئول آن صحبت کردیم و تعداد قابل  توجهی از درختان اقاقی برای مدرسه گرفتیم و در فضای سبز کاشتیم که اکنون همه درختان حفظ شده اند و به محیط ، زیبایی خاصی داده اند اما در خیابان روبرویی همه درختان توسط رهگذران از بین رفته اند .

فضاهای آموزشی باید مناسب با روحیات محصل باشد. حال اگر کمی منطقی باشیم و خودمان را بجای آنها بگذاریم درخواهیم یافت مدرسه بدون فضای سبز و آبنما از نظر ظاهری کسل کننده و تکراری است و علم نیز در یک چنین محیطهایی با مشکل ماندگاری مواجه می شود و  حتی اگر امکاناتش را نداشته باشیم از کاشتن گل و درخت ولو به تعداد کم دریغ نورزیم.

 

 آبنما

فضای سبز

نصب نیمکت فلزی برای استراحت دانش آموز

فضای سبز در کنار آبنما

محل نشستن دسته جمعی دانش آموزان

تابلوهای آگاهی دهنده

نمای فضای سبز و مدرسه

 

 

 

                                                                                                              بازگشت 

محل مناسب برای نشستن دانش آموزاننصب تابلوهای آگاهی دهندهنصب تابلوهای آگاهی دهندهکاشت انواع درختانشیوه تخلیه ساده آبنما ، ابتکاری از آقای عزیز مصرغلام عزیز مصر با کمک  کیومرث پاسبان  در حال تخلیه آبنماآقای عزیز مصر در حال تخلیه آبنما

 پیشنهادات لازم به مدارس :

- از کاشتن درخت ، چمن و گل  در حیاط مدرسه دریغ نورزید.

- صرف حداقل هزینه برای نگهداری فضای سبز و ماندگاری آن.

- آبنما به شکلهای هنری و غیر تکراری در محیط مدرسه احداث شود.

- نصب تابلوهای حمایت از محیط سبز برای آگاهی بیشتر دانش آموزان.

- برای نشستن و استراحت دانش آموزان در نظر گرفتن جا های مناسب .

- محدوده محیط  ورزشی دانش آموزان تخریب نشود.

- سطلهای آشغال در فواصل منظم قرار داده شود تا دانش آموزان ضایعات خوراکی ها را به داخل فضای سبز نریزند.